13.10.2010 r. Geodeta

Zabytki wędrują po mapie. Projekt geowizualizacji dziedzictwa narodowego w internecie
Wystartował serwis Geoheritage.polska.pl zawierający bazę zabytków ruchomych prezentowanych na mapie wraz z ich opisami oraz zeskanowanymi zdjęciami. Projekt jest wspólną inicjatywą Instytutu Geodezji i Kartografii oraz Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej - wydawcy portalu Polska.pl.

Na cyfrowej mapie Polski użytkownik może prześledzić drogę, jaką przebył wybrany zabytek, zaczynając od miejsca jego powstania po obecne miejsce przechowywania, obejrzeć obiekt nawet w bardzo dużym powiększeniu oraz przeczytać informacje na jego temat. Aplikacja zawiera również listwę czasową z okresami historycznymi i artystycznymi, a także umożliwia wyświetlanie granic Rzeczypospolitej w różnych wiekach. Projekt badawczy na lata 2008-10, w ramach którego zrealizowano serwis, otrzymał od Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego dofinansowanie w wysokości 200 tys. zł. Trwają starania o kolejny grant z tego samego źródła.

Prezentacja serwisu odbyła się 7 września br. w ramach konferencji „Geowizualizacja zasobów dziedzictwa kulturowego w Internecie” w siedzibie Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie. AGAD oraz Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego współpracowały przy tworzeniu strony, m.in. dostarczając cyfrowych kopii zabytków. Serwis koncentruje się zwłaszcza na obiektach, które nie są przypisane do jednego miejsca, takich jak dokumenty czy dzieła sztuki, pomijanych w dotychczasowych rozwiązaniach. - Istotą projektu jest zaprezentowanie na mapie obiektu ruchomego, który ma wiele odniesień przestrzennych - podkreślał Marek Marzec z NASK, szef zespołu tworzącego serwis. Po kliknięciu na dany zabytek na mapie wyświetlają się ikonki pokazujące miejsce powiązane z nim i jego autorem. Można również od razu przejść do innych zabytków skojarzonych z wybranym obiektem lub do innych dzieł sztuki czy dokumentów związanych z danym terenem.

Optymalnym rozwiązaniem przy tworzeniu strony okazało się wykorzystanie systemu informacji geograficznej. Dane GIS-owe posłużyły programistom do wygenerowania map. Nad przygotowaniem serwisu pracował przez dwa lata kilkunastoosobowy zespół portalu Polska.pl z Gdańska, złożony z przedstawicieli różnych dziedzin, w tym trzech programistów. Jest to na razie projekt pilotażowy, który ma pokazać, w jaki sposób można wykorzystać kartografię do wizualizacji dziedzictwa narodowego. Obecnie w serwisie znajduje się jedynie zasób testowy, obejmujący ok. 200 obiektów. Są to dokumenty pisane, związane z sześcioma wybranymi miejscowościami wcześniej już funkcjonującego w portalu Polska.pl serwisu „Miasta w dokumencie archiwalnym”, oraz dzieła sztuki pochodzące z kościoła pw. Trójcy Świętej w podwrocławskiej miejscowości Żórawina, o których w czasie konferencji opowiadał dr Piotr Oszczanowski z IHSzUWr. Baza została zaprojektowana w ten sposób, aby mogła być stale uzupełniana o nowe obiekty, a serwery wytrzymały nawet znaczne obciążenie. Programiści korzystali z otwartej aplikacji MapServer, która stwarza większe możliwości konfiguracji niż np. Google Maps. Obiekty zostały opatrzone informacjami zgodnie z międzynarodowymi standardami opisu zabytków EAD (Encoded Archival Description) i Object ID. O standardzie EAD mówił w czasie konferencji dyrektor AGAD dr Hubert Wajs. Opis zawiera nie tylko autora, miejsce powstania i przechowywania, techniki wykonania, wymiary czy słowa kluczowe, ale i bibliografię.

Projekt jest skierowany do szerokiego grona użytkowników internetu, w tym pracowników naukowych. Dzięki wizualizacji na mapie widać, jaką drogę przebył dany obiekt na przestrzeni wieków. To znacznie więcej niż zwykły katalog zabytków, który rejestruje stan w danej chwili. Wykorzystanie cyfrowej mapy pozwala umiejscowić dany obiekt jednocześnie w przestrzeni i czasie. Ponadto zasób umożliwia oglądanie detali zabytków oraz wertowanie i czytanie starych pism czy dokumentów. Twórcy serwisu planują rozwijać go o nowe funkcje, takie jak odsłuchiwanie opisów obiektów oraz oglądanie ich w trzech wymiarach. Chcą także uruchomić angielską wersję strony. Przede wszystkim jednak zamierzają poszerzyć zasób o nowe zabytki. W tym celu niezbędna jest współpraca ze strony przedstawicieli instytucji naukowych i kulturalnych. I właśnie reprezentanci tego typu placówek: uczelni wyższych, muzeów czy bibliotek, przybyli na konferencję do Archiwum Głównego Akt Dawnych.

BARBARA STEFAŃSKA

Miesięcznik Geodeta
 

Share Link: