06.07.2010 r. Gazeta Olsztyńska

Jak świętowano rocznice Grunwaldu?
W Archiwum Państwowym w Olsztynie otwarto wczoraj wystawę zatytułowaną "Grunwald w pamięci Polaków". Archiwum zorganizowało ją we współpracy z Muzeum Warmii i Mazur z okazji 600-lecia bitwy pod Grunwaldem.
Ekspozycja jest bardzo interesująca. Można na niej obejrzeć m.in. pocztówki z kamieniem Ulricha von Jungingena i zdjęcie z pomnikiem grunwaldzkim w Krakowie, pod którym sfotografowali się Mazurzy, uczestnicy kursu dla agitatorów plebiscytowych z 1919 roku. Na ekspozycji znalazły się także zdjęcia z pierwszych uroczystości grunwaldzkich po wojnie z lipca 1945 roku z udziałem ówczesnego prezydenta Bolesława Bieruta. Są też plakaty, w tym jeden z najbardziej znanych autorstwa Tadeusza Trepkowskiego, na którym artysta umieścił dwa różne hełmy, symbolizujące niemieckie klęski - pod Grunwaldem w 1410 roku i w Berlinie w 1945.

Autorem drugiego plakatu przygotowanego na rocznicę bitwy w I960 roku jest jeden z najwybitniejszych polskich rysowników i ilustratorów Tadeusz Gronowski. Inne fotografie przypominają budowę pomnika na polach bitwy i zloty harcerzy.
Ciekawa jest dziennikarska relacja Alojzego Matyniaka, który na pola pojechał w 1953 roku. Z trudem znalazł miejsce bitwy, do którego wiodła polna droga. A gdy już tam dotarł, zobaczył resztki trybuny i kilku zniczy oraz cztery krowy. Wtedy zadał sobie i ówczesnym lokalnym władzom pytanie "Co zrobić z Grunwaldem?". Na wystawie znalazła się jedna z odpowiedzi  - opasła księga "Studium zagospodarowania pól i tras grunwaldzkich" z 1979 roku. Dokumentem czasu jest maszynopis programu uroczystości grunwaldzkich sprzed 50 lat: "godz. 11.02 -11.07  - kierownictwo przechodzi przed frontem harcerzy i wojska. Towarzysz Gomułka wita młodzież" - czytamy w nim. -Wystawę kończą współczesne fotografie inscenizacji bitwy pod Grunwaldem. Zwiedzający wystawę mogą wpisać się do księgi pamiątkowej. Warto, bo została zakwalifikowana do "Zespołu A", czyli dokumentów, które w archiwum zostaną na zawsze. Wystawa będzie czynna do 30 września (w godzinach pracy archiwum). Archiwum mieści się przy ul. Partyzantów 18.

Ewa Mazgal

Share Link: