Archiwum Państwowe w Opolu

Tematy lekcji prowadzonych w Archiwum Państwowym w Opolu:

• Poznaj historię swojej rodziny.
  
• Archiwum – warsztatem pracy historyka.
  
• Zasób Archiwum Państwowego – źródłem do historii regionu.
  
• Księga praw miejskich Głubczyc – dzieje powstania i zawartość.
  
• Dlaczego warto odwiedzić Archiwum

Temat 1
Poznaj historię swojej rodziny

Udzielenie słuchaczom ogólnych wskazówek niezbędnych do poszukiwań  genealogicznych.

Omówienie zasobu archiwalnego Archiwum Państwowego w Opolu i prezentacja materiałów archiwalnych do genealogii (akty metrykalne pochodzące z parafii, księgi urzędów stanu cywilnego, spisy ludności, księgi meldunkowe, spisy mieszkańców wykazy uczniów, akta sądowe, testamenty, akta byłych powiatowych urzędów repatriacyjnych, tablice genealogiczne zachowane w niektórych aktach rodzinno-majątkowych).

Wskazanie słuchaczom innych instytucji, w których można uzupełnić informacje do sporządzenia drzewa genealogicznego (np.: parafie, urzędy stanu cywilnego, archiwa diecezjalne, sądy).

Zapoznanie słuchaczy z zasadami korzystania z materiałów archiwalnych w pracowni naukowej lub poprzez zlecenie przeprowadzenia  kwerendy przez pracowników Archiwum.

Przedstawienie publikacji na temat genealogii oraz podanie adresów stron internetowych, za pomocą których można znaleźć informacje dotyczące genealogii.

Temat 2
Archiwum – warsztatem pracy historyka

Przedstawienie i omówienie zadań archiwów państwowych:

-    gromadzenie,

-    przechowywanie,

-    opracowywanie,

-    zabezpieczanie,

-    udostępnianie materiałów archiwalnych.

Zapoznanie słuchaczy z podstawową terminologią archiwalną:

-    zespół archiwalny,

-    jednostka archiwalna,

-    materiały archiwalne,

-    dokumentacja niearchiwalna.

Ogólne informacje na temat pochodzenia materiałów archiwalnych przechowywanych przez archiwa państwowe:

-    akta wytworzone przez jednostki organizacyjne objęte nadzorem państwowej służby archiwalnej,

-    akta przekazane przez osoby prywatne,

-    akta nabyte w drodze kupna,

-    akta odzyskane w drodze rewindykcji.

Przedstawienie zasobu Archiwum Państwowego w Opolu oraz krótkie omówienie zawartości zespołów najczęściej udostępnianych:

-     zespoły archiwalne wytworzone do 1945 roku  (najczęściej udostępniane: akta miast, akta urzędów stanu
      cywilnego, akta starostw powiatowych, akta Rejencji Opolskiej, akta sądów okręgowych)

-     zespoły archiwalne wytworzone po 1945 roku (najczęściej udostępniane: akta starostw powiatowych, akta
      zarządów miejskich, akta Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, akta wyborcze).

Prezentacja najciekawszych materiałów archiwalnych (np. akta cechowe, kronika miejscowości, najstarsza księga metrykalna, życiorysy uczniów z początku XX w.,  spis uczniów listy  Ślązaków, którzy wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych Ameryki w XIX w., tablice genealogiczne).
 

Zapoznanie słuchaczy z zasadami korzystania z materiałów archiwalnych w pracowni  naukowej:

-    kto może korzystać z materiałów archiwalnych ?,

-    jak odnaleźć miejsce przechowywania interesujących nas archiwaliów ?,

-    jak należy wypełnić formalności  ?.

Temat 3
Zasób Archiwum Państwowego w Opolu - źródłem do historii regionu

Przybliżenie słuchaczom  historii Archiwum Państwowego w Opolu i jego zasobu.

Podział i krótka charakterystyka  zasobu Archiwum Państwowego w Opolu.

-    asób wytorzony  do 1945 roku

-    zasób wytworzony  po 1945 roku

Przedstawienie najstarszych i najważniejszych materiów archiwalnych do historii miast śląskich przechowywanych w Archiwum Państwowym w Opolu, połączone z ich prezentacją:

Akta wytworzone do połowy XVIII w.:

-    akta miast,

-    akta rodzinno - majątkowe,

-    archiwa rodzinne,

-    akta cechów.

Akta wytworzone od połowy XVIII w. do XX w. (1945 r.):

-    Rejencja Opolska,

-    Naczelne Prezydium Prowincji Górnośląskiej,

-    akta starostw powiatowych i wydziałów powiatowych.

Krótkie omówienie zawartości zespołów archiwalnych do historii Śląska Opolskiego znajdujących się w innych archiwach: 

-    akta Księstwa Opolsko-Raciborskiego,

-    akta Księstwa Brzeskiego,

-    akta Księstwa Brzesko-wołowsko-legnickiego,

-    akta klasztorne,

-    akta poszczególnych parafii.

Przedstawienie ważniejszej literatury  dotyczącej historii Śląska:

Literatura przedwojenna:

-    F. A. Zimmermann, Beyträge zur Beschreibung von Schlesien, bd.13, Brieg 1796.

-    F. Triest, Topohographisches Handbuch von Oberschlesien, Breslau 1864-1865.

-    J.G. Knie, Alphabetisch-Statistisch-Topographisch Uebersicht der Dörfer, Flecken, Städte und anderen Orte der Provinz Schlesien, Breslau 1830.

-    E. Böhme, Diplomatische Beiträge zur Untersuchung der Schlesien Rechte und Geschichte, Berlin 1771.

-     przedwojenne monografie poszczególnych miejscowości.

  Literatura powojenna:

-    wypisy  i szkice do dziejów poszczególnych miast, powojenne monografie poszczególnych miejscowo

Temat 4
Księga praw miejskich Głubczyc – dzieje powstania i zawartość

Geneza powstania księgi praw miejskich Głubczyc i krótka informacja o jej twórcach

-    data sporządzenia księgi,

-    krótkie przedstawienie sylwetki autora księgi i jej iluminatora.

Omówienie zawartości księgi.

-    zapoznanie słuchaczy z treścią dokumentów, których odpisy znajdują się w księdze,

-    krótkie omówienie treści poszczególnych rozdziałów księgi.

Przedstawienie losów księgi głubczyckiej  po II wojnie światowej.

-    nieznane losy  księgi praw miejskich Głubczyc tuż po zakończeniu II wojny,

-    wystawienie księgi na aukcję,

-    ubieganie się Archiwum Państwowego w Opolu o przejęcie księgi,

-    przekazanie księgi praw miejskich Głubczych przez przedstawiciela Naczelnej Dyrekcji  Archiwów Państwowych
     Archiwum Państwowemu w Opolu.

Prezentacja  księgi praw miejskich Głubczyc.

Temat 5
Dlaczego warto odwiedzić Archiwum?

Przybliżenie słuchaczom archiwum jako instytucji i krótkie omówienie jego zadań.

Przedstawienie dziejów zasobu Archiwum Państwowego w Opolu:

-    miejsca przechowywania archiwaliów dotyczących Śląska Opolskiego do czasu powstania Archiwum Państwowego w Opolu,

-    powołanie Archiwum Państwowego w Opolu,

-    okoliczności przejmowania materiałów archiwalnych związanych z naszym regionem.

Krótka charakterystyka zasobu archiwalnego Archiwum Państwowego w Opolu pod względem klasyfikacji aktotwórcy i przydatności akt do potrzeb użytkowników (np. do celów naukowych, administracyjnych, własnościowych, genealogicznych, opracownia monografii miejscowości).

  Przekrojowa charakterystyka grup użytkowników korzystających z materiałów archiwalnych w Archiwum Państwowym w Opolu.

Omówienie i prezentacja wybranych prac napisanych na podstawie akt naszego Archiwum ( np.: monografie miejscowości, monografie zakładów przemysłowych, których tradycje sięgają czasów przedwojennych, biografie i działalność osób związanych z naszym  regionem, historie parafii).

Prezentacja  najciekawszych archiwaliów (księga wójtowska z Opola, kronika wsi Krzywiczyny,  spisy uczniów Gimnazjum Męskiego w Nysie, księga krojów cechu krawców z Opola, najstarsza księga metrykalna miejscowości Byczyna).

Oprac. zbior. Archiwum Państwowe w Opolu

Share Link: