65. rocznica zniszczenia zbiorów Archiwum Miejskiego w Warszawie

4 listopada 1944 roku hitlerowcy spalili zbiory Archiwum Miejskiego w Warszawie.
W wyniku planowego, metodycznego palenia akt przez wyspecjalizowane niszczycielskie oddziały hitlerowskie unicestwieniu uległ niemal cały zasób archiwum. Spłonęło 467 tys. bezcennych woluminów akt dotyczących historii Warszawy, 4 tys. książek, ponad 1 tys. tomów czasopism, rycin, plakatów, fotografii oraz kilka tysięcy map i planów warszawskich, w tym oryginał pierwszego opartego na pomiarach planu Warszawy autorstwa Ricauda de Tirregaille'a z 1762 r.

Spłonęły też gromadzone potajemnie w czasie II wojny światowej dokumenty dotyczące działalności polskiego podziemia. W bezpośrednim okresie przedwojennym Archiwum Miejskie, pod kierownictwem Adama W. Englerta i poparciu prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego, zyskało rangę liczącej się instytucji naukowej i kulturalnej stolicy oraz  nową, reprezentacyjną siedzibę. Po powrocie do Warszawy w 1945 r. archiwiści brodzili w salach dawnego Arsenału po kolana w spopielanych aktach. Utrata dokumentów nieocenionych dla zachowania pamięci miasta, okrywania historii i kultury Warszawy i Mazowsza była druzgoczącą i niemożliwą do wyrównania.

W 1950 r. zasób Archiwum Miejskiego Warszawy liczył około 300 metrów bieżących akt. Dziś jest to ponad 20 tys. metrów bieżących. Materiały archiwalne przechowywane w Archiwum Państwowym m.st. Warszawy stanowią podstawę do badań naukowych, genealogicznych oraz własnościowych, mają nieocenione znaczenie w odkrywaniu historii Polski, Warszawy i województwa mazowieckiego.

Zapraszamy na stronę: www.warszawa.ap.gov.p

Siedziba Archiwum Miejskiego po listopadzie 1944, ze zbiorow APW.

Arsenał. Stan w czasie rekonstrukcji w 1937 r., ze zbiorow NAC.

Adam Englert - dyrektor Archiwum Miejskiego od 1935 roku,fot. z książki pt. Adam W. Englert. Żołnierz, historyk, archiwista.

Share Link: